Zabytki. Architektura. Lifestyle.

Home » Świat » Top 11 wędrujących budynków

Top 11 wędrujących budynków

Ivon

Zaledwie 45 minut trwało przesunięcie o 75 metrów 118-letniego budynku dworca Ångfärjeflytten w szwedzkim mieście portowym Helsingborg. W historii budownictwa zabytki przesuwano już nie raz, ale zawsze ten niecodzienny spektakl robi wrażenie. Oto 11 najbardziej spektakularnych operacji transportowania budynków z jednego miejsca na drugie.

Budynki przesuwano z jednego miejsca na drugie już w XV wieku. Od tego czasu swoją lokalizację zmieniały zwykłe domy, kościoły, pałace, starożytne budowle i wieże. Jednym z najcięższych budynków, który poddano takiej operacji była latarnia morska zbudowana na klifie Beachy Head w Wielkiej Brytanii a najwyższym okazał się 280-metrowy maszt radiowy w Niemczech.

Top 11 wędrujących budynków

1. Latarnia Belle Tout

Latarnia Belle Tout

Została zbudowana w latach 1829–1834 na skraju najwyższego kredowego urwiska w południowej Wielkiej Brytanii, które jest czwartym na świecie najpopularniejszym miejscem samobójstw. W 1999 roku z powodu osuwającego się klifu zdecydowano się przesunąć 34-metrową latarnię o 17 metrów w głąb lądu i ustawić na nowych fundamentach. Budynek ulokowano na specjalnych torach i przepychano z prędkością 30 cm na godzinę. Całość operacji kontrolowało 30 komputerów. Nie jest jednak wykluczone, że zabieg trzeba będzie powtórzyć z powodu erozji klifu, na razie do morza osuwają się kolejne fragmenty starych fundamentów.

Zobacz, jak wygląda latarnia w nowym miejscu i stare fundamenty na brzegu klifu:

2. Dworzec Ångfärjeflytten w szwedzkim porcie Helsingborg

W połowie marca 2016 roku po miesięcznych przygotowaniach przeniesiono o 75 metrów 118-letni budynek dworca Ångfärjeflytten w szwedzkim porcie Helsingborg. Operację wymusiły plany przebudowy wybrzeża, znajdująca się w zabytkowym obiekcie kawiarnia Tivoli musiała zrobić miejsce dla nowego centrum konferencyjnego, restauracji, kawiarni i osiedla 150 domów. Zabytkowy, ważący 400 ton budynek przeniesiono bliżej doku, cała operacja trwała 45 minut.

Zobacz, jak wyglądało przeniesienie budynku Helsingborg:

3. Fabryka Maschinenfabrik Oerlikon w Zurychu

Maschinenfabrik Oerlikon

19 godzin trwała operacja przesuwania o 60 metrów zabytkowej 123-letniej ceglanej fabryki Maschinenfabrik Oerlikon w Zurychu. W 2013 roku, kiedy koncern ABB zamierzał wyburzyć budynek, plany spotkały się z protestem Szwajcarów. Ostatecznie ważący 6200 ton obiekt udało się uratować i przesunąć w inne miejsce. Konstrukcje umieszczono na betonowej płycie, która przy pomocy sześciu torów kolejowych i 500 specjalnych rolek poruszała się z prędkością 4 metrów na godzinę.

Zobacz, jak wyglądało przeniesienie budynku w Zurichu:

4. Willa Grüneberga

Ostatnią operację przesuwania budynku w Polsce przeprowadzono w Szczecinie w 2014 roku. Ponad stuletnia Willa Grüneberga stała na trasie budowanej linii Szczecińskiego Szybkiego Tramwaju. Miasto wywłaszczyło mieszkańców, co Naczelny Sąd Administracyjny uznał za złamanie praw człowieka. Budynek udało się jednak uratować, w ciągu jednej doby został przesunięty o 44,8 metra.

Zobacz film z przesuwania Willi Grüneberga:

5. Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny

Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny

Budowa drogi, tym razem warszawskiej Trasy W-Z, wymusiła w 1962 roku przesunięcie kościoła Narodzenia Najświętszej Maryi Panny. Kościół ważący 6,8 tys. ton został odcięty od fundamentów, a konstrukcja ustawiona na żelbetowym ruszcie i sześć torach z 420 rolkami. Operacja trwała 227 minuty, kościół przesunięto o 21 metrów w miejsce dawnego ogrodu klasztornego. Tygodnik „Stolica” pisał wtedy: „Przez cały czas operacji kościół jarzył się światłami, a w środku nie zgasła ani jedna z palących się lamp.”

6. Pałac Lubomirskich

Pałac Lubomirskich

Niezwykłej operacji podjęli się też stołeczni inżynierowie w 1970 roku, obrócili wtedy o 78 stopni cały Pałac Lubomirskich. Przedsięwzięcie wymusiły plany budowy osiedla Za Żelazną Bramą i ryzyko, że nowe budynki zasłonią zabytkowy pałac. Najpierw trzykondygnacyjny budynek oddzielono od fundamentów, potem pod mury wsunięto konstrukcję na stalowych wałkach toczących się po 16 półkolistych torach. Operacja przebiegała przy użyciu dziesięciu podnośników hydraulicznych i trwała 2,5 miesiąca. Ostatecznie pałac został skierowany frontem do Grobu Nieznanego Żołnierza.

7. Rogatki Grochowskie

Rogatki Grochowskie

W 1961 roku przesunięto także jedną z dwóch tzw. Rogatek Grochowskich, budowli, które do 1889 roku wyznaczały granice Warszawy. W budynkach znajdowały się posterunek policji i urząd poborcy. Pierwszą rogatkę przesunięto o 10,5 metra, drugą w 2001 roku o 8,7 metrów.

8. Synagoga Israela Adasa w Waszyngtonie

Synagoga Israela Adasa

W 1969 roku podjęto się ryzykownego przeniesienia popadającej w ruinę synagogi Israela Adasa, najstarszej w Waszyngtonie, którą zbudowano w 1876 roku. Udało się jednak przenieść tylko dwa górne piętra, które zostały odrestaurowane.

9. Odd Fellows Hall Salt Lake City

W Salt Lake City 10 lat trwały prace przygotowawcze do operacji przeniesienia na druga stronę ulicy 117-letniego budynku z siedzibą charytatywnej organizacji Odd Fellows Hall. Budynek miał zostać zburzony, a działka przeznaczona pod budowę sądu federalnego. W 1996 roku udało się jednak specjalnie wzmocniony budynek i ważący 2,5 tys. tony, obrócić o 180 stopni i przepchnąć w inne miejsce.

Zobacz, jak obrócono budynek w Salt Lake City:

10. Zabytkowa kamienica w Baku

Zabytkowa kamienica w Baku

18000-tonowa, zabytkowa kamienica, wybudowana w Baku w 1908 roku była najcięższym budynkiem, jaki duńska firma Bresser Eursia przenosiła z jednego miejsca na drugie. W 2013 roku inżynierowie musieli opracować plan cofnięcia budynku o 10 metrów, bo wymagały tego plany poszerzenia Bulwaru Zimowego. Do operacji przepchnięcia kamienicy użyto 210 pomp hydraulicznych.

Zobacz, jak przenoszono budynek w Baku:

11. Egipskie świątynie z Abu Simbel

Abu Simbel

Jednym z najstarszych przesuwanych obiektów świata były egipskie świątynie z Abu Simbel. W latach 1964-1968 budowana Wysoka Tama Asuańskai Jezioro Nasera zagroziły zabytkom. Udało się jednak świątynie uratować przed zalaniem, przenieść je o 65 metrów wyżej i osadzić na sztucznie utworzonym wzgórzu. Operacja kosztowała 36 mln złotych i została sfinansowana przez rząd Egiptu i UNESCO. Kierownikiem prac był polski archeolog Kazimierz Michałowski.

Zdjęcia:

1. Belle_Tout: Cropped By Paulobrad – Own work, CC BY-SA 4.0, httpscommons.wikimedia.orgwindex.phpcurid=38402961
2. Fabrka MFO w Zurychu: CC BY-SA 3.0, httpscommons.wikimedia.orgwindex.phpcurid=12047690
3. Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny: CC BY-SA 3.0, httpscommons.wikimedia.orgwindex.phpcurid=2016168
4. Pałac Lubomirskich: CC BY-SA 3.0, httpscommons.wikimedia.orgwindex.phpcurid=33796063
5. Rogatki Grochowskie: By Alina Zienowicz (Ala z), e-mail – Praca własna, CC BY-SA 3.0 pl, httpscommons.wikimedia.orgwindex.phpcurid=16809372
6. SynagogaIsraela Adasa: Library of Congress’s Prints and Photographs division under the digital ID hhh.dc0003.
7. Kamienica w Baku: By Interfase – Own work, CC BY-SA 4.0, httpscommons.wikimedia.orgwindex.phpcurid=43661352
8. Świątynie z Abu Simbel: Olaf Tausch

  • alika

    18 tonowa kamienica w Baku?

    • Jest na liście. Coś z nią nie tak (z kamienicą)? 🙂