Zabytki. Architektura. Lifestyle.

Home » Polska » Tak budowano „podziemną katedrę” na Stokach. Galeria zdjęć

Tak budowano „podziemną katedrę” na Stokach. Galeria zdjęć

Ivon

30 mln metrów sześciennych wody przepływa każdego roku przez zabytkowe zbiorniki na łódzkich Stokach, które są jednym z bardziej unikalnych podziemnych miejsc Europy. Na co dzień jest tu woda, ale raz na dwa, trzy lata podczas konserwacji można zobaczyć kunszt architektoniczny tej budowli. 

Projekt budowy niezwykłej „podziemnej katedry” na łódzkich Stokach autorstwa angielskiego inżyniera Williama Lindley’a, autora planu kanalizacji m.in. Warszawy, Pragi i Baku, ponad dziesięć lat przeleżał w biurku magistrackich urzędników.

Budowa zbiornika wodnego na Stokach w Łodzi

Z jednej strony ówczesnego prezydenta Łodzi Władysława Pieńkowskiego przeraziły wysokie koszty inwestycji, z drugiej niewielkie było wówczas zainteresowanie wodociągami łódzkich fabrykantów, którzy czerpali wodę do produkcji z studni głębinowych. Nie wiadomo było, czy wpływy ze sprzedaży wody zrównoważą wydatki potrzebne na kanalizację i wodociąg.

Budowa „podziemnej katedry” na Stokach w Łodzi

Lindley zaproponował, żeby w jednym z wyższych punktów Łodzi zbudować zespół zbiorników, które będą pełnić funkcję wieży ciśnień i rozprowadzać wodę po mieście metodą grawitacyjną. Pierwsze dwa zbiorniki, każdy o pojemności 15 tys. metrów sześciennych, zbudowano w latach 1935–1937. Dwa kolejne powstały dopiero po wojnie, w latach 1949–1953. Dziesięć lat później zbudowano sześć żelbetowych okrągłych zbiorników, każdy z nich na 40 tys. metrów sześciennych wody. W sumie zbiorniki na Stokach mogą zgromadzić 100 tys. metrów sześciennych wody, a lustro wody zajmuje powierzchnię dwóch hektarów. Obiekt jest jednym z największych w Polsce i Europie.

Budowa „podziemnej katedry” na Stokach w Łodzi

Najstarsze zbiorniki są zbudowane ze specjalnie wypalanej cegły, na planie kwadratów o boku 60 metrów. Łukowate sklepienie każdego zbiornika utrzymuje 81 kolumn. Zbiorniki wody pitnej na Stokach nazywane są „podziemną katedrą” ze względu na gotyckie sklepienia. Lustro wody znajduje się na wysokości ok. 260 metrów n.p.m. Różnica poziomów między zbiornikami a najniższym punktem w mieście wynosi ponad 90 metrów. W zbiornikach gromadzi się woda głównie ze studni głębinowych.

Zdjęcia: ZWiK, fb Rady Miejskiej Łodzi, wikipedia.org

  • Lukaasz

    6 zbiorników po 40tys. metrów sześciennych wody, plus te 4 wybudowane wcześniej,, a razem wyszło 100tys. jak?

    • Kongo

      chyba chodzi o to, że podano całkowitą kubaturę zbiorników, których woda nie wypełnia całkowicie, bo by je rozsadziło. Zatem podano maksymalną kubaturę, która może zająć woda.