Zabytki. Architektura. Lifestyle.

Home » Świat » Muzeum sztuki w ruinach XV-wiecznego zamku

Muzeum sztuki w ruinach XV-wiecznego zamku

Ivon

Projektując muzeum sztuki nowoczesnej w średniowiecznym zamku, architekci z hiszpańskiej pracowni Nieto Sobejano Arqitectos zainspirowali się obrazami niemieckich ekspresjonistów.

W ruinach gotyckiego, średniowiecznego zamku w niemieckim Halle, stworzono muzeum sztuki współczesnej. Inspiracją dla projektu adaptacji średniowiecznego zamku były dla architektów dwa obrazy z kolekcji muzealnej. Pierwszym z nich był obraz olejny Carla Triebela przedstawiający gruzy dawnej fortecy z 1850 roku. Drugim obraz Lyonela Feiningera przedstawiający dachy w Marienkirch z 1930 roku.

– Te dwa obrazy ukazują pragnienia idące w odrębnych kierunkach. Z jednej strony wyrażają potrzebę trwania, a z drugiej wzniesienia się ponad własne możliwości – mówią architekci Enrique Sobejano oraz Fuensanta Nieto. – Masywne mury zamku przetrwały wojny i pożary zakotwiczając się coraz mocniej w ziemi, na której stoją. Z kolei dach zwrócony ku górze, wydaje się pokonywać grawitację. Te elementy razem tworzą syntetyczną bryłę. Choć zamek został wybudowany w innym czasie i innym celu, to w architekturę miał wpisane przyzwolenie na transformację. Właśnie to wykorzystaliśmy.

Zamek Moritzburg jest doskonałym przykładem niemieckiej architektury sakralnej i militarnej z końca XV wieku.

Początkowo był on siedzibą arcybiskupa. Został jednak częściowo zniszczony podczas Wojny Trzydziestoletniej w latach 16-18-48. Zburzono północne i zachodnie skrzydło.

– Te wydarzenia nadały twierdzy obraz ruin, do których mieszkańcy Halle przywykli przez ponad trzysta lat. Nie mogliśmy drastycznie zmienić tego obrazu – mówią Sobejano i Nieto. – Mimo trudnej historii i wielu zmian oraz zniszczeń, zamek zachował pierwotną strukturę i styl architektoniczny: m.in. grube ściany, trzy z czterech okrągłych, narożnych wież, a także dziedziniec w centralnej części budynku.

Muzeum sztuki nowoczesnej zlokalizowano w ruinach zamku już w 1904 roku. Zgromadzono jedną z największych na świecie kolekcji obrazów ekspresjonistów oraz klasycznej sztuki współczesnej, które w okresie nazistowskich Niemiec, uważane były za „najwyższy wyraz sztuki zdegradowanej”. Przez ponad sto lat nie podjęto jednak żadnej próby przebudowy czy rekonstrukcji zamku.

W 2004 zdecydowano o rozbudowie i stworzeniu z ruin nowoczesnego muzeum sztuki nowoczesnej. Projekt powierzono architektom: Enrique Sobejano oraz Fuensanta Nieto z madryckiej pracowni. Ich pomysł był prosty.

Architekci postanowili połączyć historię i jej symbolikę z nowoczesnością i nową funkcją, jaką ma pełnić zamek. Bezpośrednią inspiracją stały się obrazy, będące częścią muzealnej kolekcji.

Nad zamkiem rozpościera się olbrzymi dach-platforma z charakterystycznymi załamaniami, które zapewniają dostęp światła do wnętrza budynku. Tym sposobem na piętrze powstały nowe powierzchnie wystawowe. Parter pozostał otwartą przestrzenią, dzięki czemu wnętrza zachowały pierwotny charakter. W miejscu starego, zburzonego bastionu, wybudowano współczesną wieżę, która stała się jednocześnie punktem widokowym w mieście. Nieregularny kształt ruin zamku kontrastuje z równą strukturą dachu i wieży pokrytej blachą.

– Nowa architektoniczna interpretacja zamku Moritzburg przede wszystkim miała na celu ochronę historycznych ruin. Zabytkową twierdze utrzymaliśmy praktycznie w stanie nienaruszonym, jedynie nakładając na ruiny delikatną strukturę. Całość przywołuje prace, które prezentowane są w środku – tłumaczą architekci Nieto i Sobejano.

Fot. Materiały Nieto Sobejano Arqitectos/ © Roland Halbe