Zabytki. Architektura. Lifestyle.

Home » Polska » Modernistyczny Dworzec Morski w Gdyni odbudowany

Modernistyczny Dworzec Morski w Gdyni odbudowany

Ivon

Gdynia, ul. Polska 1. Pod tym adresem mieści się symbol polskiej emigracji, skąd od lat 30-tych, na legendarnych transatlantykach, odpływali Polacy wyruszający w świat. Dworzec Morski, ikona modernizmu w Gdyni, po rewitalizacji stał się siedzibą Muzeum Emigracji.

Imponujący gmach, wybudowany w modernistycznym stylu, oddano do użytku w 1933 roku. Za projekt odpowiadali architekci z katowickiego oddziału niemieckiej pracowni Dyckerhoff & Widmann. Dworzec Morski był jednym z najbardziej okazałych budynków w mieście, dlatego szybko został uznany za ikonę gdyńskiej architektury. 80 lat po otwarciu, rozpoczęły się prace nad stworzeniem tu Muzeum Emigracji. Przeprowadzono rewitalizację budynku oraz zaadoptowano go na potrzeby nowej instytucji.

– Budynek przez wiele lat służył obsłudze ruchu emigracyjnego i był miejscem skąd setki tysięcy ludzi wyruszało w świat. Tu łączyło się wiele szlaków wyjazdu z kraju, tu cumowały legendarne polskie transatlantyki na czele z „Batorym”. Emigracyjna historia Gdyni, portowa lokalizacja i monumentalny budynek Dworca budują doskonałe ramy dla instytucji, której ambicją jest nadanie historii polskiej emigracji właściwego miejsca w narodowej pamięci – tłumaczy Joanna Wojdyło, rzeczniczka prasowa Muzeum Emigracji w Gdyni.

Zgodnie z założeniami, od samego początku, Dworzec Morski w Gdyni miał świadczyć o potędze odrodzonej Polski.

Gdynia, była bowiem, głównym polskim portem, a inwestycja stała się oczkiem w głowie władz państwowych. Podczas gdy w pozostałych bałtyckich portach do obsługi ruchu pasażerskiego wykorzystywano drewniane baraki, w Gdyni wybudowano imponującą modernistyczną bryłę. Dworzec oddano do użytku zaledwie 12 miesięcy po zatwierdzeniu planów. Trzypoziomowy gmach idealnie spełniał swoją funkcję i był częścią wizji Polski, jako państwa morskiego. Niestety podczas II wojny światowej przerobiono go na biurowiec, a podczas nalotów zniszczono część fasady i narożnik budynku. Przez 70 lat straszył asymetrią . Pasażerowie morscy powrócili tu po wojnie, ale brakowało wcześniejszego ruchu. W 1988 roku po raz ostatni cumował tu transatlantyk „Stefan Batory” i było to symboliczne zakończenie pewnej ery.

W 1990 roku modernistyczny obiekt wpisano do rejestru zabytków, a na początku XXI wieku podjęto decyzję o przeznaczeniu gmachu na potrzeby Muzeum Emigracji. W 2013 roku rozpoczęły się prace budowlane w Dworcu Morskim i magazynie Tranzytowym. Projekt rewitalizacji przygotowali architekci z pracowni ae fusion Studio z Krakowa.

Odtworzono zniszczony podczas wojny północno-wschodni narożnik, dzięki czemu gmach odzyskał pierwotną symetrię.

– Ściana Dworca Morskiego od strony nabrzeża Francuskiego uległa intensywnym przemianom i 80-letni budynek zyskał nowoczesny wygląd. Murowaną ścianę zastąpiono szklaną. Dodano również oryginalny punkt widokowy – przeszklony tunel na stalowej konstrukcji wychodzącej z Magazynu Tranzytowego. To nawiązanie do historycznego trapu, jakim opuszczający Dworzec wchodzili na pokład statków – mówi Joanna Wojdyło.

Zdecydowano też o przywróceniu polskich symboli, które widoczne były przed wojną na fasadzie budynku. Mowa o polskich orłach, które Niemcy zniszczyli w 1939 roku. Zrekonstruowano je zgodnie z pierwotnym wyglądem na podstawie archiwalnych zdjęć. Wykonane z naturalnego kamienia orły ważyły aż 850 kilogramów.

– Ważnym wyzwaniem towarzyszącym organizacji Muzeum Emigracji w budynku Dworca było dostosowanie układu funkcjonalnego do potrzeb instytucji kultury. Na potrzeby wystawy stałej zaadaptowany został Magazyn Tranzytowy – mówi Joanna Wojdyło.

Wystawa stała w Muzeum Emigracji poświęcona jest historii emigracji z Polski od początku XIX wieku, aż do dziś.

– Zwiedzający mogą zobaczyć m.in. jak wyglądała podróż pasażerów III klasy, od zaokrętowania w Bremie, przez oceaniczny rejs po procedurę imigracyjną na słynnej Wyspie Ellis, przez którą przeszły miliony ludzi z całego świata – mówi Joanna Wojdyło.

Rewitalizacja modernistycznego Dworca Morskiego w Gdyni kosztowała ponad 49 mln zł. Budynek po remoncie oddano do użytku w maju 2015 roku.

Fot muzeum – Bogna Kociumbas
Foty archiwalne – ze zbiorów Muzeum Miasta Gdyni