Zabytki. Architektura. Lifestyle.

Home » Polska » Lubomirscy – marka dobrze rozpoznawalna

Lubomirscy – marka dobrze rozpoznawalna

Ivon

Lubomirscy są najbardziej rozpoznawalnym rodem szlacheckim na Podkarpaciu, a zamek w Łańcucie jest pierwszą posiadłością, która kojarzy się mieszkańcom z tą rodziną – wynika z badania, jakie przeprowadził Dział Badań i Analiz Strategicznych firmy Exacto na zlecenie Fundacji Książąt Lubomirskich. Historię rodu można poznać na Turystycznym Szlaku Rodowych Gniazd Lubomirskich w Muzeum Regionalnym w Stalowej Woli.

Ród Lubomirskich związany jest z Rzeszowem, Łańcutem, Przeworskiem, Jarosławiem, Stalową Wolą, Baranowem Sandomierskim, Boguchwałą, Kolbuszową, Przemyślem, Sokołowem Małopolskim, Głogowem Małopolskim i wieloma innymi miejscami w regionie województwa podkarpackiego. W wielu dawnych siedzibach Lubomirskich mieszczą się dziś muzea i instytucje kultury.

Ród Lubomirskich

– Przez cztery wieki aktywnej obecności w dziejach Rzeczpospolitej, Lubomirscy pozostawili swój trwały ślad w historii tego regionu. Wykazywali się znaczną aktywnością i przedsiębiorczością, ponieważ wypływając na szerokie wody musieli zapracowywać na swą magnacką pozycję, której nie odziedziczyli po przodkach – mówi Marek Wiatrowicz z Muzeum Regionalnego w Stalowej Woli, gdzie powstał Turystyczny Szlak Rodowych Gniazd Lubomirskich. – Nie bez znaczenia jest również fakt, że siedziby przedstawicieli rodu stanowiły centra krzewiące wiedzę ekonomiczną, gospodarczą i kulturalną. W znacznym stopniu związane są one z miejscowościami leżącymi na Podkarpaciu.

Respondentom, których o znajomość rodu zapytała firma Exacto, Lubomirscy najbardziej kojarzą się z zamkiem w Łańcucie, samym miastem Łańcut, a także Przeworskiem oraz Przemyślem. Respondenci zwracali także uwagę na zamek w Krasiczynie i pałac w Sieniawie. W Rzeszowie mieszkańcy wymieniali zamek i Letni Pałac Lubomirskich, Instytut Muzyki Uniwersytetu Rzeszowskiego, Sąd Okręgowy w Rzeszowie oraz dwór pod Rzeszowem.

Zamek w Łańcucie

Na stronie Fundacji Książąt Lubomirskich czytamy, że pierwsze wzmianki o rodzinie Lubomirskich pojawiły się już w X wieku, kiedy to przodkowie rodu osiedlali się nad rzeką Śreniawą. Legenda opowiada, że za czasów Mieszka I wykazali się męstwem w walkach z poganami. Za ten czyn zostali nagrodzeni godnością rycerską i herbem.

Kolejni przodkowie Lubomirskich pełnili ważne funkcje na dworach piastowskim i jagiellońskim. Jeden z nich był kanonikiem na dworze wawelskim. Jakub Lubomirski w XIV wieku pełnił funkcję pisarza grodzkiego. Pierwsze źródła pisane dotyczące rodziny pochodzą z 1180 roku.

Na przełomie XVI i XVII wieku Lubomirscy stali się jedną z najpotężniejszych rodzin arystokratycznych Rzeczypospolitej.

Członkowie rodziny pełnili najważniejsze godności w państwie: dzierżyli urzędy starostów, wojewodów, hetmanów. Czterech przedstawicieli rodu piastowało godność Marszałka Wielkiego Koronnego: Jerzy Sebastian, Józef Karol, Stanisław Herakliusz i Stanisław. Pełnili ważne funkcje polityczne, przewodnicząc sejmom, tworząc prywatne wojsko, wielokrotnie posłując w imieniu króla na dwory całej Europy.

7 października 1918 roku z inicjatywy księcia Regenta Zdzisława Lubomirskiego, po 123 latach została ogłoszona polska deklaracja niepodległości. Podczas pierwszej wojny światowej z jego inicjatywy rozpoczęto tworzenie zrębów polskiej administracji.

Po odzyskaniu niepodległości książę Kazimierz Lubomirski został pierwszym polskim posłem w Waszyngtonie. W 1919 roku kupił tu od senatora Johna B. Hendersona okazała willę, którą przekazał państwu polskiemu za symbolicznego jednego dolara. Dziewięć lat później poselstwo zamieniono na ambasadę, która znajduje się w tym samym miejscu do dziś.

Polska ambasada w Waszyngtonie

Lubomirscy od zawsze sprawowali mecenat artystyczny i kulturalny. W rodzinnym zamku – Wiśniczu oraz w Wilanowie, Łazienkach Królewskich, Łańcucie, Mokotowie utrzymywali prywatne grupy teatralne, finansowali artystów, fundowali obiekty sakralne i dbali o wystrój prywatnych rezydencji. Tradycją rodzinną był też mecenat naukowy. Charytatywne tradycje rodu kontynuują dziś jego członkowie tworzący Fundację Książąt Lubomirskich, która wspiera rozwój polskiej sztuki, nauki, rozwija projekty medyczne i edukacyjne, oraz wspiera renowacje zabytkowych obiektów.

Zdjęcia: Fundacji Książąt Lubomirskich, Exacto