Zabytki. Architektura. Lifestyle.

Home » Polska » Karwieńskie Błota zostaną w rejestrze zabytków

Karwieńskie Błota zostaną w rejestrze zabytków

Ivon

Naczelny Sąd Administracyjny nie zgodził się na wykreślenie układu urbanistycznego wsi Karwieńskie Błota z rejestru zabytków. Wiadomość ta zmartwi właścicieli działek letniskowych, którzy od wielu lat próbują zmienić decyzję wojewódzkiego konserwatora zabytków argumentując, że teren częściowo stracił wartość historyczną.

Karwieńskie Błota – historia

Pomorski wojewódzki konserwator zabytków w 2005 roku uznał, że wieś Karwieńskie Błota I i II, leżąca w sąsiedztwie popularnej nadmorskiej miejscowości – Karwia – to przykład jedynej w swoim rodzaju nadmorskiej osady, która charakteryzuje się nietypowym systemem melioracyjnym i zdecydował o wpisaniu układu ruralistycznego wsi do rejestru zabytków.

Historia osadnictwa w Karwieńskich Błotach sięga 1599 roku, kiedy to starosta sprowadził na te tereny osadników z Niemiec.

W zamian za przywilej dzierżawy wystawiony na 60 lat, osadnicy fryzyjscy otrzymali grunt zwolniony z podatków. Musieli jednak bagienne nadmorskie ziemie osuszyć i zagospodarować, a część wydm zalesić. Osadnicy zbudowali tu regularną sieć kanałów odwadniających, system melioracyjny składał się z kanałów odpływowych i zbiorczych, zewnętrznych i wewnętrznych oraz sieci rowów. Zdaniem konserwatora zachowana struktura przestrzenna tzw. rzędówki bagiennej stanowi świadectwo XVI-wiecznej kultury technicznej i jest przykładem wspólnoty działań osadniczych na terenie północnej Europy. Osadnicy, którzy zachowali własną kulturę, język i tradycje mieszkali we wsi aż do pierwszych lat XX wieku.

Karwieńskie Błota - system melioracyjny

Dzisiejsi właściciele działek letniskowych walczą jednak o unieważnienie decyzji pomorskiego konserwatora zabytków, bo wpis do rejestru zabytków uniemożliwia im inwestycje.

– Zdarzają się przypadki, gdy wpisanie obiektu do rejestru zabytków powoduje spore komplikacje dla jego właścicieli. Tak też było w przypadku zespołu ruralistyczno-kanalizacyjnego we Wsi Karwieńskie Błota w gminie Krokowa. Decyzją Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, teren osady został wpisany do rejestru zabytków, gdyż przedstawiać ma on niezwykle cenny przykład rozwiązania odwodnieniowego. Karwieńskie Błota są bowiem ostatnim miejscem w Europie, które zostało wybudowane na planie tzw. rzędówki bagiennej – pisze na swojej stronie poseł Jerzy Borowczak z PO, autor interpelacji poselskiej w tej sprawie. – Mimo późniejszych zmian melioracyjnych w latach 50. i 60. ub. wieku, zdaniem ekspertów Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, wieś ciągle zachowuje walory zabytkowe. Nie zgadzają się z tym władze gminy i właściciele okolicznych działek. Niestety, wpis do rejestru zabytków mocno utrudnia, a wręcz hamuje rozwój tej wypoczynkowej miejscowości.

Trwająca kilka lat sądowa batalia o wykreślenie wsi z rejestru zabytków w końcu znalazła swój finał w Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Wyrok okazał się jednak niekorzystny dla właścicieli działek. Sędziów NSA nie przekonały argumenty, że unikalny system melioracyjny został częściowo przebudowany. Uznali, że wieś nadal ma walory historyczne, a w Polsce chroni się także ruiny zabytkowych obiektów.

Zdjęcia: Wikimedia commons