Zabytki. Architektura. Lifestyle.

Home » Polska » Galeria sztuki w gotyckim kościele w Elblągu

Galeria sztuki w gotyckim kościele w Elblągu

Ivon

Galeria EL jest jednym z niewielu polskich przykładów desakralizacji. Stary, gotycki kościół w Elblągu po modernizacji został przystosowany na galerię sztuki. W oryginalnym i niepowtarzalnym budynku mieści się jedno z najciekawszych miejsc na artystycznej mapie Polski.

Galeria sztuki EL powstała w podominikańskim kościele.

Budynek był wielokrotnie burzony i odbudowywany, a jego początki sięgają aż XIII wieku. Pierwotny jednonawowy kościół został zniszczony wskutek pożaru. Odbudowano go w XVI wieku w formie dwunawowej hali. Obie nawy połączono wspólnym dachem. Kościół zyskał wtedy obecny kształt, który z drobnymi zmianami przetrwał do dziś. Budynek przeszedł liczne naprawy oraz renowacje, ale nie zmieniono podczas nich struktury budynku.

Jeszcze w XVI wieku, niedługo po odbudowie, katolicka świątynia została przekazana Radzie Miejskiej, przechodząc tym samym w ręce Ewangelików. Aż do zakończenia II Wojny Światowej, kościół pełnił funkcję głównej świątyni protestanckiej w Elblągu. Niestety podczas wojny kościół został mocno zniszczony, a wyposażenie rozkradzione. Budynek niszczał w latach powojennych. Władze miasta długo nie miały funduszy na renowację kościoła, ani pomysłu na zagospodarowanie budynku.

Sytuacja zmieniła się, gdy w 1961 roku Gerard Kwiatkowski, plastyk z Zakładów Mechanicznych „Zamech” zwrócił się do miasta z prośbą o przekazanie ruin kościoła na pracownię plastyczną. Koncepcja stworzenia tu w przyszłości galerii sztuki spodobała się włodarzom. Działalność galerii zainaugurowano jeszcze tego samego roku. Gerard Kwiatkowski i Janusz Hankowski w ocalałej części budynku wystawili swoje prace, dając tym samym początek Galerii EL. Od 1965 roku organizowano tu Biennale Form Przestrzennych. Dzięki temu Galeria EL zyskała w świecie sztuki specjalne znaczenie.

W 1974 roku w związku z wyjazdem Gerarda Kwiatkowskiego, założyciela galerii do Niemiec, jej działalność chwilowo się załamała. Ze względu na szczególne miejsce, jakie zajmowała w świecie sztuki, władze miasta zdecydowały się na jej reanimację. Powołano nowego kierownika placówki. Niestety stare mury kościoła nie były odpowiednim schronieniem, ponieważ przez niszczycielskie działanie wilgoci większość zbiorów dzieł sztuki zostało zniszczona. W 1976 roku zawieszono działalność i przystąpiono do remontu kościoła. Ponowne otwarcie placówki nastąpiło dopiero w 1982 roku. Galeria otworzyła się też wtedy na nowe formy sztuki np. muzykę jazzową.

W 2010 roku rozpoczęła się największa modernizacja i renowacja budynku. Dzięki funduszom unijnym udało się przeprowadzić gruntowną rewitalizację obiektu. Nie tylko wykonano niezbędne remonty, ale także odbudowano istniejącą przed II Wojną Światową jednokondygnacyjną emporę w nawie bocznej dawnego kościoła w formie dwukondygnacjowej konstrukcji ze szkła i stali połączonej windą.

– To miejsce jest przeznaczone do prezentacji stałej kolekcji sztuki geometrycznej, podarowanej przez Gerarda Kwiatkowskiego, założyciela Galerii EL – mówi Beata Branicka, rzecznik prasowy Galerii EL.

Galeria w zrewitalizowanym kościele została ponownie otwarta w 2011 roku. Wtedy obchodzono też 50-lecie działalności placówki. Dzięki historii, a także niepowtarzalnemu i oryginalnemu budynkowi, w jakim się znajduje, Galeria EL stała się jednym z najciekawszych miejsc na artystycznej mapie Polski.