Zabytki. Architektura. Lifestyle.

Home » Polska » Dziesięć skarbów Łodzi. Część druga: Zrewitalizowane

Dziesięć skarbów Łodzi. Część druga: Zrewitalizowane

RP

Po zaproponowanym przez nas niedawno spacerze po zaklętych rewirach Łodzi, tym razem zabierzemy was na wędrówkę po najsłynniejszych wizytówkach miasta włókniarzy. Lista oczywiście jest subiektywna, bo ilu zainteresowanych architekturą i historią miasta łodzian, tyle padłoby tu zapewne propozycji.

Jedyne takie Muzeum Kinematografii

O wielu zabytkach mówi się – „jedyny w swoim rodzaju” – ale Muzeum Kinematografii istotnie jest… jedyne w swoim rodzaju. Neorenesansowy pałac wybudowany dla słynnego łódzkiego fabrykanta Karola Scheiblera w drugiej połowie lat pięćdziesiątych dziewiętnastego wieku znajduje się przy Placu Zwycięstwa 1. Wygląda niepozornie, skrywa jednak skarby.

Muzeum Kinematografii

Muzeum Kinematografii

Na parterze znajduje się ciąg pomieszczeń, które pierwotnie służyły jako gabinet (tutaj znajduje się mozaika weneckiego sztukatora Antonio Salviatiego z 1886 roku), sala lustrzana, sypialnia i jadalnia. W czasie drugiej wojny światowej w pałacu swą siedzibę miała niemiecka policja (Schutzpolizei), po niej przez pięć lat mieścił się tutaj Rektorat Politechniki Łódzkiej.

W drugiej połowie lat osiemdziesiątych w budynku powstało Muzeum Kinematografii. Instytucja działa do dzisiaj, działa dodajmy – niezwykle prężnie, co rusz organizowane są tutaj wystawy (stałe i czasowe), spotkania z twórcami i pokazy filmowe. Warto wspomnieć, że Muzeum Kinematografii posiada w swych zbiorach dziewiętnastowieczny fotoplastykon, prawdziwą gratkę dla miłośników historii.

Księży Młyn – imperium Scheiblera

To swoiste miasto w mieście powstawało od lat dwudziestych dziewiętnastego wieku. Dzisiaj jest jedną z wizytówek Łodzi, a jednocześnie wzorcowym niemal przykładem na to, w jaki sposób należy łączyć historię z nowoczesnością. Imperium Karola Scheiblera to rozległe osiedle robotnicze, zespół pałacowy i park. O dzisiejszym Muzeum Kinematografii już wspomnieliśmy, warto zatem odwiedzić i inne zakątki Księżego Młyna, mianowicie ulice Emilii, Przędzalnianą (pod numerem 72 znajduje się Pałac Herbsta, siedziba filii Muzeum Sztuki Współczesnej w Łodzi), Fabryczną, Księży Młyn czy Milionową.

Księży Młyn, Pałac Herbsta

Księży Młyn, Pałac Herbsta

Tutaj mieściła się największa przędzalnia bawełny, magazyny i wybudowane dla robotników domy, czyli famuły, które po rewitalizacji prezentują się bardzo okazale.

Księży Młyn, lofty Scheiblera

Księży Młyn, lofty Scheiblera

Zrewitalizowany kompleks został wpisany do rejestru zabytków, a niewykluczone, że trafi również w przyszłości na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Pałac Poznańskiego – łódzki Luwr

Miasto włókniarzy to nie tylko Karol Scheibler. Łodzianie, zwłaszcza ci interesujący się na co dzień historią miasta, ziewną ze znudzenia, cóż jednak począć, nie godzi się przecież nie wspomnieć o Pałacu Poznańskiego, jednym z najbardziej reprezentatywnych budynków miasta. Eklektyczny przepych spowodował, że nazywa się go łódzkim Luwrem i wydaje się, że nie jest to porównanie na wyrost. Obecny wygląd pałacu to efekt przebudowy – pierwszej mającej miejsce w roku 1898 i kolejnej z roku 1901, a więc już po śmierci Izraela Poznańskiego.

Pałac Poznańskiego

Pałac Poznańskiego

Bogata ornamentyka, wspaniałe kopuły, bijący w oczy monumentalizm, eleganckie wnętrze oraz piękny ogród powodują, że neobarokowy, neorenesansowy pałac olśniewa i… onieśmiela.

Od 1975 roku pałac jest siedzibą Muzeum Historii Miasta Łodzi, w którym zawsze dużo się dzieje – wystawy czasowe i stałe (m.in. „Z dziejów Łodzi” i „Galeria mistrzów Polskich”), do tego rozmaite pokazy, spotkania, koncerty.

Dziesięć skarbów Łodzi. Pałac Poznańskiego

Pałac Poznańskiego

Jeśli jesteście w Łodzi, koniecznie odwiedźcie to miejsce. Obok pałacu, tam gdzie niegdyś mieściło się fabryczne imperium Poznańskiego, znajduje się obecnie centrum handlowo-rozrywkowo-kulturalne Manufaktura.

EC1 – Miasto Kultury – melodia przyszłości, ale warto zajrzeć tam już dzisiaj

Tam gdzie znajdowała się najstarsza miejska elektrownia w Łodzi po rewitalizacji ma powstać nowe centrum Łodzi. Poindustrialny klimat robi wrażenie. O miejscu tym jest od lat bardzo głośno, zwłaszcza, że nieopodal znajduje się nowoczesny (choć wciąż nie oddany do użytku) dworzec Łódź-Fabryczna.

EC1 w Łodzi

EC1 w Łodzi

Przede wszystkim jednak EC1 to centrum kultury. A chociaż Narodowe Centrum Kultury Filmowej (w opinii autorów projektu mające być unikatem na skalę europejską) to nadal melodia przyszłości, warto tu zajrzeć już dzisiaj, przede wszystkim ze względu na zabytkową elektrownię. Tutaj, jak czytamy na oficjalnej stronie instytucji: „W towarzystwie przewodników zapoznają się Państwo z historią miejsca, poznają etapy prac nad powstającym właśnie Centrum Nauki i Techniki czy Narodowym Centrum Kultury Filmowej oraz poznają przyszłość placówki i plany jej rozwoju.”

EC1 w Łodzi

EC1

Jeśli dodamy do tego najnowocześniejsze w środkowo-wschodniej Europie Planetarium, Centrum Nauki i Techniki oraz Centrum Komiksu i Narracji Interaktywnej, trudno się dziwić, że oczekiwania związane z EC 1 są ogromne.

Biała fabryka

Wspomnieliśmy o dziedzictwie Scheiblera i Poznańskiego, czas zatem i na Ludwika Geyera, nazywanego ojcem przemysłowej Łodzi. W wybudowanej w latach trzydziestych dziewiętnastego wieku najstarszej łódzkiej fabryce mieści się dzisiaj Centralne Muzeum Włókiennictwa. Biała fabryka, miejsce w którym znajdowały się pierwsza w Łodzi mechaniczna przędzalnia, tkalnia i komin przemysłowy, to architektura przemysłowa w stylu klasycystycznym.

Biała fabryka

Biała fabryka

Przy funkcjonującym tu od wielu lat muzeum, poza tym co emblematyczne dla Łodzi (tkaniny, dzianiny, maszyny, odzież, dzieła sztuki) znajdziemy również Skansen Łódzkiej Architektury Drewnianej, a w jego obrębie – dwustuletni modrzewiowy kościół, willę letniskową oraz stuletnie domy. W Białej Fabryce włókienniczy rodowód miasta przemówi do nas najwyraźniej.

Zobacz także: Dziesięć skarbów Łodzi. Część pierwsza: Zaklęte rewiry.

Źródła:
– Joanna Podolska, Ryszard Bonisławski, Spacerownik łódzki, Łódź.
– kultura.lodz.pl/pl/map
– ec1lodz.pl