Zabytki. Architektura. Lifestyle.

Home » Polska » Zabytkowe centra handlowe w Polsce

Zabytkowe centra handlowe w Polsce

Ivon

Historyczne fabryki, kopalnie, zakłady zyskują nowe życie. W Polsce moda na rewitalizację zabytkowych, zniszczonych obiektów trwa w najlepsze. W starych fabrykach i pokopalnianych obiektach powstają nie tylko mieszkania, biura i pracownie artystyczne, ale także wielkie centra handlowe. Te ostatnie cieszą się dużym zainteresowaniem kupujących, ponieważ bardziej niż betonowo-szklane hale, przypominają dawne domy handlowe, w których ważny był nie tylko asortyment sklepów, ale również architektura budynku.

Choć rewitalizacja zabytkowego obiektu i zaadoptowanie go na potrzeby galerii handlowej jest trudna i pracochłonna, ponieważ wymaga ścisłej współpracy z konserwatorem zabytków, który nie zawsze idzie na rękę, inwestorzy coraz częściej decydują się na takie wyzwanie. Wykładają miliony by uratować zniszczony zabytek i przekształcić go w miejsce tętniące życiem. Każda taka inwestycja zdobywa rozgłos i popularność. Na centra handlowe w Polsce zaadoptowano już kilka zabytkowych obiektów. W planach są kolejne m.in. galeria handlowa i targ w dawnych zakładach kosmetycznych Pollena na warszawskiej Pradze, gdzie wkrótce rozpocznie się modernizacja. Projekt Bohema spółka Okam Capital zaprezentowała w marcu na targach nieruchomości w Cannes. Wcześniej przedstawiono też koncepcję adaptacji zabytkowej cukrowni w Opolu Lubelskim, w której ma powstać Manufaktura Bis. W trakcie realizacji jest też gigantyczna inwestycja w Warszawie – Centrum Praskie Koneser na terenie dawnych zakładów monopolowych. Oto ranking polskich zabytkowych centrów handlowych. Która rewitalizacja podoba się Wam najbardziej?

Zabytkowe centra handlowe w Polsce

1. Manufaktura

Manufaktura

Na terenie XIX-wiecznej fabryki włókienniczej w Łodzi należącej niegdyś do Izraela Poznańskiego stworzono gigantyczne centrum handlowe, rozrywkowe i kulturalne Manufaktura. Inwestycja w największej w Europie zabytkowej fabryce jest jednocześnie przykładem największej rewitalizacji zabytkowych obiektów na Starym Kontynencie. Rewitalizacji poddano obszar ponad 27 ha. Na tym terenie znajdowało się kilkanaście obiektów pochodzących z różnych okresów działalności fabryki stworzonej przez łódzkiego fabrykanta.

Projekt rewitalizacji Manufaktury przygotowała firma Virgile&Stone z Londynu współpracująca z biurem architektonicznym z Lyonu – Sud Architectes. Zagraniczni projektanci zamieszkali w Łodzi po to, by poznać miasto, jego charakter i mieszkańców. Założeniem projektantów było nie tylko wyremontowanie historycznych obiektów, ale także zrewitalizowanie przestrzeni historycznej. Architekci musieli pogodzić kilka funkcji: handlową, gospodarczą, usługową, kulturalną i artystyczną. W kompleksie obok centrum handlowego, znalazły się restauracje, kino, kręgielnia, kasyno, a także Muzeum Fabryki i Muzeum Sztuki MS². Większość budynków zachowała historyczny charakter. Rynek Manufaktury połączył rozrzucone budynki w spójną całość i po części stał się nowym centrum Łodzi. Rewitalizacja Manufaktury została nagrodzona licznymi statuetkami w Polsce i za granicą.

2. Silesia City Center

Silesia City Center

Silesia City Center w Katowicach była pierwszą galerią handlową zbudowaną na zrewitalizowanych terenach dawnej kopalni. Na miejscu galerii handlowej Silesia City Center, którą rocznie odwiedza 14 milionów osób, kiedyś wydobywano rekordowe ilości węgla. W okresie PRL nawet 2,5 mln ton rocznie. To miejsce szczególne, ponieważ w pobliżu powstała pierwsza kopalnia węgla kamiennego na Śląsku. Pokopalniane zabytkowe obiekty, które zaadoptowano na potrzeby centrum handlowego, wybudowano na początku XX wieku.

Dziś gościom robiącym zakupy o dawnej historii przypominają ceglane elewacje odrestaurowanych budynków, podświetlony szyb „Jerzy”, który stał się ikoną centrum oraz górnicze maszyny. Kopalnię zlikwidowano w latach 90-tych. Po dekadzie zniszczeń i marazmu, terenem zaczął interesować się węgierski inwestor TriGranit Development Corporation. W 2004 roku podjął decyzję o rewitalizacji pokopalnianych terenów i zbudowanie w tym miejscu największej galerii handlowej na Śląsku – Silesia City Center. Była to pierwsza inwestycja w regionie, która zagospodarowywała teren pogórniczy. Obok Silesii otwarto pierwszą w Polsce kaplicę w sąsiedztwie galerii handlowej. Miała ona łączyć ideę sacrum i profanum, była także podziękowaniem inwestora dla mieszkańców dzielnicy Dąb.

3. Stary Browar

Stary Browar w Poznaniu

To dzieło Grażyny Kulczyk i jeden z najbardziej znanych obiektów w Poznaniu. Grażyna Kulczyk stworzyła nie tylko galerię handlową, ale także centrum sztuki i biznesu. Na potrzeby centrum zaadoptowano poprzemysłowy zabytkowy kompleks – Browar Huggerów. Za koncepcję rewitalizacji odpowiadała pracownia architektoniczna Studio ADS, z kolei wystrój pasaży zaprojektował scenograf Ryszard Kaja. Inwestorem była należąca do Grażyny Kulczyk firma Fortis. Po 12 latach od zakończenia budowy, pod koniec 2015 roku Grażyna Kulczyk sprzedała kompleks funduszowi Deutsche Asset & Wealth Management. Podczas rozbudowy centrum stworzono szklany dziedziniec, który jest użytkowany także zimą. Integralną część kompleksu jest eksperymentalny hotel – galeria: Blow Up Hall 50 50. W Starym Browarze mieści się też siedziba Art Stations Foundation.

4. Wzorcownia we Włocławku

Wzorcownia

Była pierwszą galerią z kompleksem rozrywkowym w tym mieście. Centrum handlowe Wzorcownia powstało na terenie zabytkowych zabudowań fabrycznych z XIX-wieku, objętych ochroną Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Po upadku fabryki fajansu kompleks popadał w ruinę. Inwestorowi, firmie Budizol oraz architektom, z poznańskiej pracowni CDF Architekci, którym powierzono projekt, szczególnie zależało na rewitalizacji całego obszaru w centrum miasta. Architekci zaprojektowali tam cztery budynki. Jeden z nich jest zabytkowy, pozostałe zostały zbudowane od nowa w stylu nawiązującym do stylu epoki. Tym samym stworzyli ramy dla Placu Grodzkiego, który stał się nowym miejskim skwerem. Całość zajmuje obszar ośmiu hektarów, tworząc nową śródmiejską dzielnicę miasta. W galerii handlowej znajduje się ponad 70 sklepów, restauracje, mieszkania, biura oraz centrum rozrywki.

Zdjęcia: materiały prasowe C.H. Manufaktura/Wzorcownia/Silesia City Center/CC

  • Aldona

    Wszystkie wymienione galerię mają w sobie coś wyjątkowego. Ja jednak jestem zwolenniczką poznańskiej galerii Malta, chyba jest tak wyjątkowa ze względu bliskiego położenia jeziora i specyficznego klimatu, który w niej panuje. Zawsze jak odwiedzam Poznań to wchodzę do tej galerii.